- Częstotliwość: często sądy wymagają aby sprawca wielokrotnie uderzył czy zwymyślał swoją ofiarą, aby móc orzec o zaistnieniu przestępstwa znęcania się. Przemoc domowa obejmuje nawet jednorazowe działanie/zaniechanie.

- Intensywność: jeśli działanie sprawcy było jednorazowe, ale wyjątkowo okrutne sąd może uznać je za przestępstwo znęcania się. W przypadku przemocy domowej intensywność działania/zaniechania nie ma znaczenia.

 

 

Definicja przemocy w rodzinie, zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, brzmi:

Przemocy w rodzinie jest to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

 

- fizyczna, polegająca na biciu, popychaniu, zmuszaniu do kontaktów seksualnych, głodzeniu itp.

 

- psychiczna, polegająca na wyzywaniu, wszczynaniu awantur, szantażowaniu, wymuszaniu określonych zachowań, więzieniu w piwnicy, na strychu, w zamkniętym pokoju, itp.

- materialna, polegająca na pozbawianiu dostępu do wspólnych kont, zabieraniu kart płatniczych, wydzielaniu gotówki, ograniczaniu dostępu do zasobów finansowych, nie łożenie na utrzymanie dzieci.

Istnieje wiele możliwości ukarania sprawcy, który dopuszcza się wobec Ciebie przemocy zarówno psychicznej jak i fizycznej. Nigdy nie wahaj się zgłosić sprawy do organów ścigania, aby sytuacja się nie powtórzyła. Przemoc w rodzinie składać się może z wielu ściśle ze sobą powiązanych elementów, takich jak grożenie, bicie, pozbawianie mienia, przetrzymywanie w domu, itp. Mogą one jednak być traktowane łącznie i wtedy mówimy o znęcaniu się, jak i rozdzielnie i w takim wypadku możemy mówić o groźbie karalnej, uszkodzeniu ciała, kradzieży czy pozbawieniu wolności. Każde z tych pojedynczych działań jest także zabronione przez prawo i może zostać zgłoszone na Policję w celu wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy.

Jeżeli nie istnieje więc możliwość skazania sprawcy za znęcanie się nad osobą najbliższą lub inną pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności, można dochodzić takiego skazania na podstawie innych przepisów kodeksu karnego.

 

Relacje między dwoma bliskimi sobie osobami są zawsze bardzo skomplikowane i nie można oceniać ich na podstawie ogólnego modelu. Podkreślenia wymaga, że prawo karne nie ingeruje tam, gdzie obie strony akceptują metody komunikacji, wzajemne zachowania wobec siebie. Jeśli jednak któraś ze stron nie akceptuje tych metod nie można wymagać od niej aby podporządkowała się im „w imię miłości”, „w imię rodziny”, czy na jakiejkolwiek innej podstawie.

W przypadku gdy sytuacja w domu jest bardzo napięta możesz zwrócić się o pomoc do rodziny, znajomych, osób, które są dla Was autorytetem. Może wspólnie znajdziecie rozwiązanie tej sytuacji.

Dzieci są ofiarami przemocy domowej. Nie tylko wtedy, gdy przez bezpośrednie działanie bądź zaniechanie osoby stosującej przemoc są bite, wyzywane, głodzone, poniżane, zmuszane pod pozorem wychowania do pracy ponad siły. Dziecko jest ofiarą również wtedy, gdy jest świadkiem, choćby pośrednio, przemocy między dorosłymi[na przykład widząc skutki w postaci siniaków na twarzy rodzica, słuchając wrzasków rozlegających się w drugim pokoju, czy uczestnicząc w atmosferze burzy, nawet jeśli nie towarzyszą jej słowa]. Dziecko jest w ten sposób krzywdzone. Jest krzywdzone również dlatego, że uczy się w ten sposób patologicznych relacji i patologicznego sposobu komunikowania się i dochodzenia swoich racji. Dla dobra dziecka istotne jest przebywanie w warunkach wolnych od przemocy.

Jako opiekun dziecka nie tylko zapewne chcesz wspierać je materialnie, kupować ubrania, książki, zabawki, itp., ale także ważne jest, by zapewnić mu właściwe warunki do rozwoju.

W warunkach przemocy w rodzinie ważniejsze niż dobra materialne jest zapewnienie dziecku spokoju, wolności od strachu i uwolnienie go od dysfunkcyjnych stosunków rodzinnych. Nie pozwalaj aby było ono ofiarą przemocy. Pamiętaj, że jest ofiarą również wtedy gdy jest świadkiem przemocy, której Ty doznajesz. Jeśli jest to konieczne, Twoim obowiązkiem jest ochrona dziecka przed agresją drugiego rodzica lub osoby sprawującej prawna opiekę.

Jeśli nie czujesz się na siłach, albo podjęte próby rozwiązania sytuacji nie przyniosły skutku, masz wiele innych możliwości działania. Przede wszystkim możesz poinformować Policję, swojego dzielnicowego lub pracownika Ośrodka Opieki Społecznej o problemach w domu, którzy powinni udzielić Ci informacji co możesz w takiej sytuacji zrobić, gdzie się skierować, jakie kroki podjąć.

Możesz zapoznać się ze wzorami Niebieskiej Karty tutaj, aby dokładnie wiedzieć jakich informacji trzeba udzielić. Jako osoba pokrzywdzona otrzymasz również kartę informacyjną gdzie możesz się zgłosić po pomoc.

Wzór 1 – dane osoby dotkniętej przemocą w rodzinie

Wzór 2 – notatka urzędowa o przemocy w rodzinie

Wzór 3 – część dla członków zespołu interdyscyplinarnego

Wzór 4 – dane osoby stosującej przemoc w rodzinie

Wzór 5 – pouczenie dla osób dotkniętych przemocą w rodzinie

Policja, jeśli poweźmie podejrzenie popełnienia przestępstwa znęcania się ma obowiązek wszcząć postępowanie, zebrać wszystkie niezbędne dowody i przesłuchać wszystkich możliwych świadków. Twoja chęć współpracy na pewno będzie bardzo pomocna, jeśli jednak nie czujesz się na siłach, Policja nie ma prawa do niczego Cię zmusić. Musisz jednak pamiętać, że jako główny świadek i pokrzywdzony/a jednocześnie, możesz być jedynym źródłem dowodowym, bez którego sprawa nie ma możliwości zostać rozpatrzona przez sąd.

Jeśli jesteś ofiarą znęcania się fizycznego, bicia, popychania, szarpania, itp. możesz zbierać ewentualne dowody takich działań jako dowody znęcania. Nie masz jednak obowiązku za każdym razem wykonywać obdukcji.

Możesz też w ostateczności samodzielnie zrobić zdjęcia w domu i dokładnie je opisać, wstawiając datę i miejsce zdarzenia. Nawet tak nieformalny dokument może stanowić dowód w sprawie.

W sytuacji doznawanego znęcania nie wahaj się prosić o wsparcie osób najbliższych. Jeśli z jakiś przyczyn nie chcesz tego robić, skorzystaj z profesjonalnej pomocy psychologa, lub znajdź w swojej okolicy grupę wsparcia, która pomoże Ci w trudnych sytuacjach. Przemoc w domu nie jest tylko Twoim problemem – nie trzeba tego znosić samotnie. Prosząc o pomoc nie okazujesz słabości, a jedynie wzmacniasz swoją pozycję. Podczas procesu sądowego to wsparcie bardzo Ci się przyda.

Jeśli Twoja rodzina jest pod opieką Ośrodka Pomocy Społecznej poinformuj go o swoich problemach. Możesz wówczas oczekiwać, że zostaną podjęte odpowiednie działania w celu rozwiązania tej sytuacji.

Jeśli rodzina i znajomi nie są w stanie Ci pomóc, zgłoś się do Ośrodka Pomocy Społecznej lub do organizacji prowadzących schroniska i hostele. Bazą noclegową dla ofiar przemocy w rodzinie dysponują też Specjalistyczne Ośrodki Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie (można umieścić link do listy) Tam znajdziesz nie tylko schronienie, ale również pomoc psychologiczną i prawną, a także czas na podjęcie decyzji „co dalej”.

W sytuacji gdy nie wiesz co zrobić, możesz skorzystać z pomocy telefonów zaufania. Ich istotną zaletą jest to, że nie musisz podawać żadnych swoich danych, a osoba z Tobą rozmawiająca ma za zadanie jedynie udzielić Ci wsparcia, informacji, ewentualnie skierować Cię do właściwej instytucji. Wszystko jednak dzieje się za Twoją zgodą i tylko jeśli tego chcesz.

Pamiętaj, że sprawa sądowa, a nawet wyrok skazujący, nie musi rozwiązać Twoich problemów. Nie zawsze izolacja sprawcy od Ciebie i dzieci będzie skutkować odbudową Twojego poczucia bezpieczeństwa i własnej wartości. Na to trzeba czasu. Bardzo istotne będzie też wsparcie innych osób, najbliższych, psychologa, terapeuty, grupy wsparcia. Pamiętaj, że to co się stało nie jest Twoją winą – nie wstydź się prosić o pomoc.

Jeśli potrzebujesz psychicznie uporać się ze swoimi uczuciami w stosunku do osoby, która się nad Toba znęcała poszukaj pomocy psychologa czy terapeuty. Różnego rodzaju instytucje i ośrodki prowadzą terapie dla osób współuzależnionych. Spotkania w ramach terapii, mogą Ci pomóc, pozwolą również na wymianę doświadczeń i cennych informacji.

Przemocy w domu nie można ignorować. Jej milczące akceptowanie szkodzi Tobie i Twoim najbliższym, a także udowadnia sprawcy, że może czuć się bezkarny. Nie pozwalaj na to. Jeśli podejrzewasz, że komuś może dziać się krzywda, nie pozostawiaj tej osoby samej sobie. Jest wiele możliwości pomocy. Twoje zaniechanie wpływa na nas wszystkich, sprawiając, że wiele osób cierpi w samotności i nikt nie ma odwagi im pomóc. Nie bójmy się mówić o tym problemie. Nasze czyny mogą stać się przykładem dla innych osób.