Przemoc domowa

PRZEMOC W RODZINIE (PRZEMOC DOMOWA)

 

Przepis o znęcaniu się jest często utożsamiany z jedynym, który można zastosować w przypadku przemocy domowej. Znęcanie się nie jest jednak tożsame z taką przemocą i warto podkreślić pewne znaczące różnice:

- Częstotliwość: często sądy wymagają aby sprawca wielokrotnie uderzył czy zwymyślał swoją ofiarą, aby móc orzec o zaistnieniu przestępstwa znęcania się. Przemoc domowa obejmuje nawet jednorazowe działanie/zaniechanie.
- Intensywność: jeśli działanie sprawcy było jednorazowe, ale wyjątkowo okrutne sąd może uznać je za przestępstwo znęcania się. W przypadku przemocy domowej intensywność działania/zaniechania nie ma znaczenia.
 
WAŻNE! Przemoc, która stosowana jest w domu, w stosunku do osób najbliższych jest ZAWSZE zabroniona, niezależnie od jej postaci, intensywności, częstotliwości czy innych okoliczności. Jeśli jesteś ofiarą nawet jednorazowego incydentu – zareaguj. Nie pozwól, aby sytuacja wymknęła się spod kontroli.
 
Definicja przemocy w rodzinie, zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, brzmi:
Przemocy w rodzinie jest to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.
 
WAŻNE! Rozpoznanie przemocy domowej w jej początkowej fazie jest niezwykle trudne, dlatego w tak wielu przypadkach dochodzi do jej eskalacji, kiedy to zachowanie sprawcy faktycznie zaczyna wypełniać znamiona przestępstwa znęcania się. Nie oznacza to jednak, że bycie w bliskiej relacji z drugą osobą oznacza tolerowanie awantur, wyzwisk, popchnięć czy szarpnięć. Nikt nie ma prawa Ci ubliżać, ani Ciebie bić. Działaj zanim będzie za późno.
 
Przemoc na wiele form:
- fizyczna, polegająca na biciu, popychaniu, zmuszaniu do kontaktów seksualnych, głodzeniu itp.
 
WAŻNE! Nikt nie ma prawa zmuszać Cię do współżycia. Stosunki seksualne w małżeństwie nie są Twoim obowiązkiem. Zgwałcenie przez współmałżonka jest zabronione przez prawo.
 
- psychiczna, polegająca na wyzywaniu, wszczynaniu awantur, szantażowaniu, wymuszaniu określonych zachowań, więzieniu w piwnicy, na strychu, w zamkniętym pokoju, itp.
- materialna, polegająca na pozbawianiu dostępu do wspólnych kont, zabieraniu kart płatniczych, wydzielaniu gotówki, ograniczaniu dostępu do zasobów finansowych, nie łożenie na utrzymanie dzieci.
 
WAŻNE! Nawet jeśli nie pracujesz i nie masz własnych dochodów masz prawo korzystania z pieniędzy, które zarabia Twój małżonek. Wszystko, co zarobiliście po zawarciu małżeństwa staje się automatycznie waszą wspólną własnością.
NIGDY NIE IGNORUJ NAWET DROBNYCH SYTUACJI, W KTÓRYCH TWÓJ PARTNER ZACHOWAŁ SIĘ W SPOSÓB NIEWŁAŚCIWY W STOSUNKU DO CIEBIE. MILCZENIE MOŻE OZNACZAĆ PRZYZWOLENIE.
Istnieje wiele możliwości ukarania sprawcy, który dopuszcza się wobec Ciebie przemocy zarówno psychicznej jak i fizycznej. Nigdy nie wahaj się zgłosić sprawy do organów ścigania, aby sytuacja się nie powtórzyła. Przemoc w rodzinie składać się może z wielu ściśle ze sobą powiązanych elementów, takich jak grożenie, bicie, pozbawianie mienia, przetrzymywanie w domu, itp. Mogą one jednak być traktowane łącznie i wtedy mówimy o znęcaniu się, jak i rozdzielnie i w takim wypadku możemy mówić o groźbie karalnej, uszkodzeniu ciała, kradzieży czy pozbawieniu wolności. Każde z tych pojedynczych działań jest także zabronione przez prawo i może zostać zgłoszone na Policję w celu wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy.
Jeżeli nie istnieje więc możliwość skazania sprawcy za znęcanie się nad osobą najbliższą lub inną pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności, można dochodzić takiego skazania na podstawie innych przepisów kodeksu karnego.
 

Informacje dla pokrzywdzonych:

Relacje między dwoma bliskimi sobie osobami są zawsze bardzo skomplikowane i nie można oceniać ich na podstawie ogólnego modelu. Podkreślenia wymaga, że prawo karne nie ingeruje tam, gdzie obie strony akceptują metody komunikacji, wzajemne zachowania wobec siebie. Jeśli jednak któraś ze stron nie akceptuje tych metod nie można wymagać od niej aby podporządkowała się im „w imię miłości”, „w imię rodziny”, czy na jakiejkolwiek innej podstawie.
Pamiętaj! Nie wszystkie akceptowane przez Ciebie zachowania są obojętne dla otoczenia. Świadkiem ich mogą być np. dzieci, które mogą ich nie akceptować i w ten sposób stać się ofiarami przemocy.
WAŻNE! Jeśli czujesz, że Twój partner zachowuje się wobec Ciebie niewłaściwie nie ignoruj tego. Poinformuj go i tym. Nie pozwalaj, żeby sytuacja eskalowała. Podstawą związku jest komunikacja – nie unikaj trudnych tematów.
Jeśli nie czujesz się na siłach rozmawiać, obawiasz się konfrontacji, zostaw na stole list, w którym opiszesz jak się czujesz i co Ci się nie podoba. Możesz również wysłać email lub nawet zadzwonić. Czasem okazuje się, że najprostsze rozwiązanie przynosi najlepsze skutki.
W przypadku gdy sytuacja w domu jest bardzo napięta możesz zwrócić się o pomoc do rodziny, znajomych, osób, które są dla Was autorytetem. Może wspólnie znajdziecie rozwiązanie tej sytuacji.
WAŻNE!. Nie zamykaj się w sobie. Stosowanie przemocy jest złem, bycie ofiarą nie poprawi sytuacji. Nie masz czego się wstydzić. Przemoc jest wyrazem bezradności osoby ją stosującej i to ona powinna ponieść odpowiedzialność za swoje działania. Chroń siebie i swoich bliskich, zwłaszcza dzieci.
Dzieci są ofiarami przemocy domowej. Nie tylko wtedy, gdy przez bezpośrednie działanie bądź zaniechanie osoby stosującej przemoc są bite, wyzywane, głodzone, poniżane, zmuszane pod pozorem wychowania do pracy ponad siły. Dziecko jest ofiarą również wtedy, gdy jest świadkiem, choćby pośrednio, przemocy między dorosłymi[na przykład widząc skutki w postaci siniaków na twarzy rodzica, słuchając wrzasków rozlegających się w drugim pokoju, czy uczestnicząc w atmosferze burzy, nawet jeśli nie towarzyszą jej słowa]. Dziecko jest w ten sposób krzywdzone. Jest krzywdzone również dlatego, że uczy się w ten sposób patologicznych relacji i patologicznego sposobu komunikowania się i dochodzenia swoich racji. Dla dobra dziecka istotne jest przebywanie w warunkach wolnych od przemocy.
WAŻNE! Bicie i krzyki nie są elementem wychowania.
Jako opiekun dziecka nie tylko zapewne chcesz wspierać je materialnie, kupować ubrania, książki, zabawki, itp., ale także ważne jest, by zapewnić mu właściwe warunki do rozwoju.
WAŻNE! W Afryce jest przysłowie, że do wychowania dziecka potrzeba całej wioski. W Polsce ufamy, że rodzice są gwarancją prawidłowego wychowania dziecka. Jeśli jednak jako rodzic masz problemy i sobie nie radzisz to nie znaczy, że jesteś złym rodzicem.
Masz prawo nie wiedzieć i szukać pomocy. Jeśli problem ten związany jest z przemocą w rodzinie – możesz skorzystać z bezpłatnego telefonu zaufania Niebieskiej Linii 801 12 00 02.
 
W warunkach przemocy w rodzinie ważniejsze niż dobra materialne jest zapewnienie dziecku spokoju, wolności od strachu i uwolnienie go od dysfunkcyjnych stosunków rodzinnych. Nie pozwalaj aby było ono ofiarą przemocy. Pamiętaj, że jest ofiarą również wtedy gdy jest świadkiem przemocy, której Ty doznajesz. Jeśli jest to konieczne, Twoim obowiązkiem jest ochrona dziecka przed agresją drugiego rodzica lub osoby sprawującej prawna opiekę.
Jeśli nie czujesz się na siłach, albo podjęte próby rozwiązania sytuacji nie przyniosły skutku, masz wiele innych możliwości działania. Przede wszystkim możesz poinformować Policję, swojego dzielnicowego lub pracownika Ośrodka Opieki Społecznej o problemach w domu, którzy powinni udzielić Ci informacji co możesz w takiej sytuacji zrobić, gdzie się skierować, jakie kroki podjąć.
WAŻNE! Jeśli wzywasz Policję do Waszego domu, bo obawiasz się o swoje zdrowie lub życie pamiętaj, że obowiązkiem Policji jest sporządzenie tzw. Niebieskiej Karty, która stanowi nie tylko dowód interwencji, ale także potwierdzenie zaistnienia problemu przemocy domowej.
Możesz zapoznać się ze wzorami Niebieskiej Karty tutaj, aby dokładnie wiedzieć jakich informacji trzeba udzielić. Jako osoba pokrzywdzona otrzymasz również kartę informacyjną gdzie możesz się zgłosić po pomoc.
WAŻNE! Przed podpisaniem czytaj dokładnie wszystkie dokumenty. Jeśli czegoś w nich brakuje, lub jest błędnie wpisane ZAWSZE wymagaj korekty. To jest Twój obowiązek, a nie prawo.

Wzory formularzy Niebieskiej Karty:

Wzór 1 – dane osoby dotkniętej przemocą w rodzinie
Wzór 2 – notatka urzędowa o przemocy w rodzinie
Wzór 3 – część dla członków zespołu interdyscyplinarnego
Wzór 4 – dane osoby stosującej przemoc w rodzinie
Wzór 5 – pouczenie dla osób dotkniętych przemocą w rodzinie
WAŻNE! Twoi sąsiedzi mają obowiązek zawiadamiania Policji, jeśli podejrzewają, że ktoś krzywdzi Ciebie lub Twoje dzieci. Nie miej im tego za złe. Robią to w trosce o twoje zdrowie i życie. Nie można pozostawać obojętnym na zjawisko przemocy domowej.
Policja, jeśli poweźmie podejrzenie popełnienia przestępstwa znęcania się ma obowiązek wszcząć postępowanie, zebrać wszystkie niezbędne dowody i przesłuchać wszystkich możliwych świadków. Twoja chęć współpracy na pewno będzie bardzo pomocna, jeśli jednak nie czujesz się na siłach, Policja nie ma prawa do niczego Cię zmusić. Musisz jednak pamiętać, że jako główny świadek i pokrzywdzony/a jednocześnie, możesz być jedynym źródłem dowodowym, bez którego sprawa nie ma możliwości zostać rozpatrzona przez sąd.
WAŻNE! Jeśli ktoś Cię uderzy raz może nie być to uznane za znęcanie się. Nie oznacza to jednak, że nie jest zabronione przez prawo. Możesz dochodzić jego skazania na podstawie innych przepisów, takich jak np. pobicie z art. 157 k.k. lub zmuszania do określonego zachowania z art. 191 k.k. . Nigdy nie ignoruj nawet jednorazowych incydentów. Przemoc fizyczna i psychiczna są zabronione. Nikomu nie pozwalaj traktować Cię w ten sposób.
WAŻNE! Przestępstwo znęcania się jest przestępstwem z oskarżenia publicznego. Policja ma obowiązek działania. Nie masz obowiązku o to prosić, ani wnosić. To nie jest przestępstwo ścigane na wniosek. Jeśli obawiasz się współpracować z Policją, Policja nadal ma mimo to obowiązek zbadania sprawy i ewentualnie wszczęcia postępowania przygotowawczego. Nikt nie może od Ciebie wymagać złożenia wniosku o ściganie, ani nie można zakończyć działań sprawdzających twierdząc, że ofiara „wycofała wniosek”, „wycofała skargę”, „nie chciała, aby sprawę dalej prowadzono” …prawo po prostu takiej sytuacji nie przewiduje.
Jeśli jesteś ofiarą znęcania się fizycznego, bicia, popychania, szarpania, itp. możesz zbierać ewentualne dowody takich działań jako dowody znęcania. Nie masz jednak obowiązku za każdym razem wykonywać obdukcji.
Pamiętaj! Ofiara przemocy w rodzinie i znęcania ma prawo do bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego, w którym lekarz opisze nie tylko obrażenia ale prawdopodobne przyczyny ich powstania.
Możesz też w ostateczności samodzielnie zrobić zdjęcia w domu i dokładnie je opisać, wstawiając datę i miejsce zdarzenia. Nawet tak nieformalny dokument może stanowić dowód w sprawie.
WAŻNE! Robiąc zdjęcia, dokumentujące to, co Ci zrobiono nie zapomnij, aby znalazły się na nich elementy potwierdzające ich prawdziwość, wskazujące, że to obrażenia na Twoim ciele. Staraj się aby widoczna była na nich twoja twarz, albo inne charakterystyczne znaki szczególne. 
UWAGA ! Samouszkodzenie w celu zrzucenia odpowiedzialności i winy na osobę, którą się chce oskarżyć jest przestępstwem.
W sytuacji doznawanego znęcania nie wahaj się prosić o wsparcie osób najbliższych. Jeśli z jakiś przyczyn nie chcesz tego robić, skorzystaj z profesjonalnej pomocy psychologa, lub znajdź w swojej okolicy grupę wsparcia, która pomoże Ci w trudnych sytuacjach. Przemoc w domu nie jest tylko Twoim problemem – nie trzeba tego znosić samotnie. Prosząc o pomoc nie okazujesz słabości, a jedynie wzmacniasz swoją pozycję. Podczas procesu sądowego to wsparcie bardzo Ci się przyda.
Jeśli Twoja rodzina jest pod opieką Ośrodka Pomocy Społecznej poinformuj go o swoich problemach. Możesz wówczas oczekiwać, że zostaną podjęte odpowiednie działania w celu rozwiązania tej sytuacji.
WAŻNE! Aktualne rozwiązania prawne przewidują szereg możliwości izolacji sprawcy przemocy od jego ofiary i orzeczenia o obowiązku opuszczenia przez sprawcę mieszkania zajmowanego wspólnie z osobą pokrzywdzoną. Może się jednak zdarzyć, że względy bezpieczeństwa w konkretnym przypadku przemówią za czasowym opuszczeniem mieszkania przez Ciebie.
Jeśli rodzina i znajomi nie są w stanie Ci pomóc, zgłoś się do Ośrodka Pomocy Społecznej lub do organizacji prowadzących schroniska i hostele. Bazą noclegową dla ofiar przemocy w rodzinie dysponują też Specjalistyczne Ośrodki Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie (można umieścić link do listy) Tam znajdziesz nie tylko schronienie, ale również pomoc psychologiczną i prawną, a także czas na podjęcie decyzji „co dalej”.
W sytuacji gdy nie wiesz co zrobić, możesz skorzystać z pomocy telefonów zaufania. Ich istotną zaletą jest to, że nie musisz podawać żadnych swoich danych, a osoba z Tobą rozmawiająca ma za zadanie jedynie udzielić Ci wsparcia, informacji, ewentualnie skierować Cię do właściwej instytucji. Wszystko jednak dzieje się za Twoją zgodą i tylko jeśli tego chcesz.
WAŻNE! Specjalnie dla pokrzywdzonych przemocą domową została stworzona Niebieska Linia, a także telefon interwencyjno-informacyjny prowadzony przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Jeśli chcesz uzyskać więcej informacji na ten temat wejdź na stronę www.niebieskalinia.pl lub zadzwoń pod numer 801 12 00 02.
Pamiętaj, że sprawa sądowa, a nawet wyrok skazujący, nie musi rozwiązać Twoich problemów. Nie zawsze izolacja sprawcy od Ciebie i dzieci będzie skutkować odbudową Twojego poczucia bezpieczeństwa i własnej wartości. Na to trzeba czasu. Bardzo istotne będzie też wsparcie innych osób, najbliższych, psychologa, terapeuty, grupy wsparcia. Pamiętaj, że to co się stało nie jest Twoją winą – nie wstydź się prosić o pomoc.
Jeśli potrzebujesz psychicznie uporać się ze swoimi uczuciami w stosunku do osoby, która się nad Toba znęcała poszukaj pomocy psychologa czy terapeuty. Różnego rodzaju instytucje i ośrodki prowadzą terapie dla osób współuzależnionych. Spotkania w ramach terapii, mogą Ci pomóc, pozwolą również na wymianę doświadczeń i cennych informacji.
WAŻNE! Jeśli nie masz pracy i boisz się, że nie będziesz w stanie utrzymać dzieci, skontaktuj się z urzędem gminy/miasta/dzielnicy, Urzędem Pracy lub najbliższym Ośrodkiem Pomocy Społecznej. Poinformują Cię o prowadzonych kursach doszkalających w ramach aktywizacji zawodowej, o możliwości otrzymania funduszy unijnych, a także pomogą w znalezieniu właściwych dla Ciebie ofert pracy. W sytuacji kryzysowej uzyskasz także niezbędną pomoc materialną bądź niematerialną.
Przemocy w domu nie można ignorować. Jej milczące akceptowanie szkodzi Tobie i Twoim najbliższym, a także udowadnia sprawcy, że może czuć się bezkarny. Nie pozwalaj na to. Jeśli podejrzewasz, że komuś może dziać się krzywda, nie pozostawiaj tej osoby samej sobie. Jest wiele możliwości pomocy. Twoje zaniechanie wpływa na nas wszystkich, sprawiając, że wiele osób cierpi w samotności i nikt nie ma odwagi im pomóc. Nie bójmy się mówić o tym problemie. Nasze czyny mogą stać się przykładem dla innych osób.
Loading...